De Do’s en Don’ts op Djemaa el Fna, de beroemde markt van Marrakech

by Roy

Als je door Marrakech loopt dan is Djemaa el Fna, (oftewel جامع الفناء in het Arabisch) wel echt een ding. Allereerst is het gewoon een heel groot plein waar je amper omheen kunt. Figuurlijk gesproken dan, want letterlijk is het best te doen, zelfs zonder een stevige set bergschoenen. Maar het is ook een baken om te bepalen waar je je in hemelsnaam bevindt in Marrakech. De locals wijzen je dan ook graag richting ‘big square’, er vanuit gaande dat alle toeristen graag naar dat plein gaan. En ik moet toegeven; soms is het in Marrakech erg prettig om lekker ver voor je uit te kunnen kijken zonder dat je meteen gevangen zit tussen de muren van de medina.

Marokko - De Reizigers - Djemaa el-Fna -6

Verkopers genoeg op en rondom het plein

Marokko - De Reizigers - Djemaa el-Fna -5

Sapjes!

Het leuke van Djemaa el Fna is dat het een attractie op zich is. En dan wel een die overdag totaal verschillend is dan in de avond. Wij hadden al veel over het plein gehoord en om heel eerlijk te zijn waren we de eerste keer dat we eroverheen liepen een beetje teleurgesteld. Buiten de 49 kraampjes met verse sapjes was er eigenlijk niet heel veel te beleven. Op één ding na…

Die kraampjes worden bemand door verkopers die eigenlijk maar één ding willen en dat is jou zo’n sapje verkopen. En dat is een hele sport. Stel je voor: het Djemaa El Fna plein is groot (zo’n 500m lang en 150m breed volgens Wikipedia) en jij loopt daar samen met je vriend, vriendin, man, vrouw, familie, vrijgezellengroep of weet ik wat een beetje rond te slenteren en je krijgt dorst. Die kans bestaat, want met de temperaturen die wij hadden hebben we zo’n beetje iedere dag voor een kapitaal aan sinaasappelsap weggetikt. Je ziet zo’n kraampje staan (en geloof ons dat je er echt niet naar hoeft te zoeken) en je ogen gaan richting dat kraampje om te zien wat ze in de verkoop hebben. De bemanning heeft dat door en begint je vol goede moed richting die kraam te dirigeren door luid en duidelijk te melden dat ze daar toch wel echt lekkere sapjes hebben die je GRATIS mag proeven! Hun lokroep werkt een beetje hetzelfde als bij dieren. Het wordt namelijk in no-time opgepikt door de andere kraampjes die proberen boven het stemgeluid van de eerste uit te komen. Typisch haantjesgedrag. Of eigenlijk meer honden want die beginnen elkaar altijd na te blaffen, en dan vooral in de nacht. Maar dat terzijde.

Nu lijkt het verleidelijk om naar een ander kraampje te lopen maar dat heeft geen zin. Waarom niet? Alle sapkraampjes zien er precies hetzelfde uit, verkopen precies hetzelfde en dan ook nog voor hetzelfde bedrag. Dus bespaar je de moeite, geniet van de show en gun de eerste verkoper zijn omzet.

Marokko - De Reizigers - Djemaa el-Fna -2

Sapjes!

Doe eens gek

Wil je echt eens gek doen? Ga dan op zoek naar de man die koffie verkoopt en bestel daar een overheerlijke Marokkaanse spiced-koffie! Die is namelijk een stuk moeilijker te vinden! Kleine hint: de kar ziet er net iets anders uit dan de vele identieke sapkraampjes.

Oh ja, en spiced is ook echt spiced dus als je daar niet van houdt zal het nooit overheerlijk worden en kun je beter een thee bestellen. Behalve de spiced-thee, want die smaakt naar spiced-koffie met een theesmaak.

Marokko - De Reizigers - Djemaa el-Fna -3

De koffie-man

Marokko - De Reizigers - Djemaa el-Fna -4

Marrokaanse spiced koffie

Ga ‘s avonds!

Ben je op zoek naar een echt levendige markt, ga dan zeker in de avond terug richting Djemaa El Fna. Het plein ziet er dan namelijk totaal anders uit! Het enige wat je nog herkent zijn de sapkraampjes en het spiced-koffie kraampje. Maar deze zijn nu omgeven door kraampjes met eten, héél veel kraampjes met héél veel eten.

Wij zijn fan van streetfood: het is goed eten, het is lokaal eten, en het kost weinig. Dus wij gingen door het dolle heen bij het zien van zoveel verschillende kraampjes. En met onze reiservaring dachten we wel zo’n beetje alles meegemaakt te hebben van wat er ons op zo’n markt te wachten staat. Maar dus niet op Djemaa el Fna.

Als voorbereiding op onze Marrakech trip hadden we de hulp ingeroepen van ons favoriete reisprogramma 3 op Reis. Geraldine ging op zoek naar de lekkerste Harira soep. Om niemand in het volgende verhaal in diskrediet te brengen gaan wij ook niet vermelden bij welk kraamnummer je daarvoor moet zijn.

Dus wij vol goede moed de markt op. We hadden nog geen stap gezet of ons zicht werd direct belemmerd door een ranzig geplastificeerd velletje papier met daarop de tekst ‘menu’. Direct achter dat velletje stond een vriendelijk lachend mannetje die ons probeerde te overtuigen dat:

  • zij het beste eten hadden
  • de prijzen overal hetzelfde waren, dus verder zoeken had geen zin
  • hij ons echt niet aan zou raken(?!?)
  • en nog meer verwarde taal die ik eigenlijk vergeten ben omdat het tempo waarmee deze rakkers babbelen de TGV doet verbleken

Wij gaan natuurlijk niet meteen bij het eerste kraampje dat we tegenkomen eten, nee wij lopen het liefste eerst de hele markt over om vervolgens, doordat we hangry zijn, toch bij het eerste beste kraampje aan te sluiten. Dus in eerste instantie verkoper #1 afgewimpeld die ons vervolgens ons toch nog even het kraamnummer nariep, wat totaal geen zin heeft omdat iedereen dat doet en je het na een minuut of 2 toch weer vergeten bent.

Wij weer twee stappen gezet. En wat denk je? Verkoper #2 met weer zo’n smerig blaadje. Deze had er wel iets meer werk van gemaakt door alle tekeningetjes die met eten te maken hebben van Google af te jatten en deze her en der tussen de tekst te plakken. Mooi hoor! Nadat we hem vertelden dat we al gegeten hadden kregen we ook hier weer het kraamnummer voor de volgende keer. Twee stappen gezet en BAM, mannetje #3. Jullie snappen het idee dus een half uur later begonnen de maagjes echt wel te knorren.

Verkoper #tig kwam naar ons toe gerend en deze knul had een heel leuk verhaal, inclusief de Nederlandse tekst ‘de kat krabt de krullen van de trap’. Nadat ik een beetje rond stond te kijken terwijl hij zijn betoog deed viel mijn oog op het kraamnummer. En dat was precies hetzelfde nummer waar Gerrie toen ze niet met 3 op reis maar all1 op reis was haar soepje had gegeten.  Mijn hart maakte een klein, en voor het blote oog nauwelijks te zien, sprongetje. Deze kerel had ons overtuigd om aan te schuiven dus dat deden we.

Marokko - De Reizigers - Djemaa el-Fna -7

De typisch Marokkaanse tajine

Doe ons maar van alles wat

Een blik op de menukaart maakte ons al blij. Het soepje koste omgerekend € 0,45 en het duurste wat op de kaart stond was 80DAH, ongeveer € 7,80. Wij hadden niet superveel geld meegenomen (zeker niet naar zo’n druk plein) maar hier zouden we riant kunnen eten. Zeker gezien onze ervaringen met streetfood in het verleden. Het kereltje kwam de bestelling opnemen en wij begonnen uiteraard met soep. Daarna bood hij aan om wat kleine hapjes te verzorgen zodat we van alles wat konden proeven. Dat leek ons wel wat dus wij riepen volmondig ‘JA’. En dat was onze grootste fout in Marrakech…

Het soepje smaakte uitermate goed en terwijl men bezig was met het voorbereiden van ons gerecht heb ik me kostelijk vermaakt met het entertainment om ons heen. Ik moet zeggen: chapeau voor al deze gasten die toch iedere keer weer met een stralende glimlach volhardend proberen mensen naar hun tentje te lokken. Daar kan de gemiddelde Spaanse propper nog wat van leren. Bij deze groep ging het zelfs zover dat er achter de kraam waar het vlees uitgestald was nog twee extra entertainers stonden die allerlei liedjes begonnen te zingen om zo de sfeer te verhogen. Zelfs de kok, die wij een jaartje of 87 schatte, brabbelde wat tekst uit zijn gebitloze mond. Heerlijk!

Vervolgens werd het eten opgediend. En dat was een flinke berg. Maar aangezien een vleesspiesje op een markt nooit heel duur is ging er bij ons geen belletje rinkelen. Nadat de tafel vol stond kwam er nog zo’n set aan! De eerste zending bleek voor één persoon te zijn…

Goed, wij lekker gesmuld en na afloop wat stukjes watermeloen besteld. Hier kregen we ook thee bij, gratis! Toen wij om de rekening vroegen kregen we deze niet. ‘Eerst thee drinken’ werd ons medegedeeld. Gratis! Geen idee wat de achterliggende gedachte hiervan was maar aangezien we geen haast hadden en Marokkaanse thee prima smaakt ook deze maar weggetikt. Rekening gevraagd. ‘Nee, nee, eerst thee drinken!’ Bakkie #3

Uiteindelijk kregen we de rekening gepresenteerd. €43,-!?! Het gezicht van Lindy begon langzaam andere dimensies aan te nemen. ‘Zoveel geld hebben we niet eens bij!’ En bovendien sloeg het bedrag helemaal nergens op. Wij de persoon erbij geroepen die de rekening had opgemaakt en die begon uit te leggen hoe hij aan de bedragen kwam. Watermeloen €0,00, thee €0,00, soep €0,45, fles bubbelwater €1,80, wat groenten en couscous, en vleesspiesjes €12,- p.p. Voor dat bedrag eet je in Thailand een heel week vleesspiezen. Totaal dus €43,-!

Nadat we hem medegedeeld hadden dat dit niet kon, en dat degene die ons geholpen had het voorstel deed om kleine porties van alles wat te maken met in ons achterhoofd de maximale prijs op de kaart van €7,80, en dat dit bedrag dus echt kant nog wal raakte riep hij de baas erbij. Wij het verhaal nogmaals uitgelegd en gezegd dat we gewoon niet zoveel geld bijhadden en dat het nergens op sloeg werd ons eenvoudigweg medegedeeld dat er een pin-automaat om de hoek zat. Aha, dus zo doen jullie dat!

Ergens in mijn achterhoofd zag ik ons al staan afwassen met een regenton lauw water.

Nadat we dan toch echt duidelijk hadden gemaakt dat het geen eerlijk verhaal was van de ober, en dat we echt niet meer bijhadden dan een Euro of 20 stemde de eigenaar daarmee toch nog best vlot mee in. Pfew… Toch weer een goed verhaal 😉

Aapjes kijken

Jammer genoeg gebeuren op Djemaa el Fna ook dingen waarvan wij vinden dat die echt niet kunnen. We hebben dit eerder al een keer aangestipt in onze post over Marrakech, maar hier toch nog een keer.

Niet dat wij nou zo’n wereldverbeteraars zijn, maar sommige dingen zijn gewoon te makkelijk om op z’n minst een klein verschil te kunnen maken. Op Jemaa el Fna vind je namelijk hartstikke leuke dieren die daar speciaal voor alle toeristen worden neergepleurd. Dus ja, je kan met een slang of aap op de foto.

Denk, voordat je besluit zo’n social-media-knaller te schieten, wel even na over wat daar gebeurt. Misschien vind je het wel heel gaaf om een close-up van een cobra op Instagram te knallen, waar je dan vervolgens nooit meer naar omkijkt. Dan doe je namelijk precies wat de figuren die daar met die slang zitten doen: er niet naar omkijken. En slangen liggen normaal gesproken echt niet rustig te wachten tot ze weer mogen lachen naar het vogeltje.

Hetzelfde gaat op voor de aapjes. In te kleine kooitjes worden ze op het plein gesmeten. Daarna mogen ze de hele dag in de brandende zon wachten op de eerstvolgende toerist die het gaaf vindt om met zo’n aapje op de schouder op de foto te gaan. Wij hebben even het boek ‘Apenstreken voor Dummies’ erbij gepakt en daarin konden wij in elk geval niet terugvinden dat dit natuurlijk apen-gedrag is.

Dierenliefhebber?

Ben je een echte dierenliefhebber en wil je juist wat goeds doen? Ga dan eens op zoek naar een dierenopvang (welke dan ook), en kijk ze eens in de ogen. Wedden dat je die ervaring nooit meer vergeet?

Wij bezochten zo de olifanten in Thailand, en dat was één van de highlights van die trip!

Do’s

  • Veel verse (sinaasappel)sapjes drinken! (Mogen wij wel voorstellen om ’em on-the-spot uit een glas te drinken in plaats van in zo’n ellendige plastic meeneembeker? Toch een beetje wannabe-wereldverbeteraars…)
  • Lekker ronddwalen over de nachtmarkt, en zeg vooral tegen iedereen dat je net gegeten hebt.
  • Voor een minder drukke maar ook leuke markt: ga op zoek naar het Place des Épices!
  • Bestel van de kaart of spreek duidelijk een prijs af en vraag hoeveel je krijgt.
  • Afpingelen als je bovenstaande tip in de wind hebt geslagen.
Marokko - De Reizigers - Djemaa el-Fna -1

Voor meer rust is het Place des Épices een goed alternatief

Don’ts

  • Foto’s maken met of van de slangen, apen en eventuele andere dieren die maar al te graag voor je / met je lijken te poseren. Daar gaat een hoop dierenleed mee gepaard.
  • Je sapje bij de buurman halen. Het levert een hoop extra geschreeuw op en je krijgt precies evenveel voor precies dezelfde prijs.
  • De tafel vol laten zetten zonder te weten wat het gaat kosten. Niet handig.

You may also like

Deze website maakt gebruik van cookies om je gerbuikerservaring te verbeteren. We gaan er van uit dat je daarmee akkoord gaat, maar je kunt cookies uitschakelen als je dat wil. Accepteren Lees meer